Prìomh phuingean
- Pàighidh sibh CGT air a' bhuannachd, chan ann air an t-sùim gu lèir a gheibh sibh.
- Tha a' chiad £3,000 de bhuannachdan lom ann am bliadhna cìse saor o chìs (2024/25 gu 2026/27).
- Thèid cìs a chur air buannachdan os cionn na suime saoire aig 18% taobh a-staigh a' bhann ìre bhunasaich nach do chleachd sibh agus aig 24% os a chionn. Tha na h-aon ìrean a' buntainn ri togalaichean còmhnaidh, earrannan agus maoin eile.
- Togalach còmhnaidh san RA le cìs ri pàigheadh: dèanaibh aithris agus pàighibh taobh a-staigh 60 latha bhon chrìochnachadh. Thèid buannachdan eile tro Self Assessment no tro sheirbheis CGT fìor-ùine HMRC.
Dè a th' ann am buannachd chalpa?
'S e buannachd chalpa an diofar eadar na phàigh sibh airson maoin agus na fhuair sibh nuair a chuir sibh às ur làimh i, às dèidh cosgaisean ceadaichte a thoirt dheth. Mar eisimpleir, ma cheannaich sibh earrannan airson £5,000 agus ma reic sibh iad airson £10,000, 's e £5,000 ur buannachd ro chosgaisean sam bith.
Tha cuidhteachadh nas fharsainge na reic. Tha e a' gabhail a-steach:
- Reic maoin
- A toirt seachad no a gluasad
- A h-iomlaid airson rudeigin eile
- Airgead-dìolaidh fhaighinn air a son, leithid pàigheadh àrachais
Nuair a bheir sibh maoin seachad, no a reiceas sibh i airson nas lugha na a luach gus an ceannaiche a chuideachadh, mar as trice cleachdaidh sibh a luach margaidh an àite na prìse.
Cò ris a tha Capital Gains Tax a' buntainn
A rèir HMRC, dh'fhaodadh gum feum sibh CGT a phàigheadh nuair a chuireas sibh às ur làimh:
- Togalach nach e ur prìomh dhachaigh, leithid flat buy-to-let, dàrna dachaigh, fearann no togalach malairteach. Faicibh an stiùireadh againn air reic togalach màil.
- Ur prìomh dhachaigh, ma thug sibh air màl i, ma chleachd sibh pàirt dhith airson gnìomhachais a-mhàin, no ma tha i glè mhòr (gàrraidhean is talamh nas motha na 5,000 meatair ceàrnagach uile gu lèir).
- Earrannan agus aonadan maoin-tasgaidh nach eil air an cumail ann an ISA no PEP.
- Cryptoassets: an reic, aon cryptoasset iomlaid airson fear eile, an cleachdadh gus pàigheadh airson bathar no seirbheisean, no an toirt seachad.
- Maoin gnìomhachais, leithid togalaichean, deagh-ghean (goodwill), no earrannan sa chompanaidh agaibh. Faicibh Business Asset Disposal Relief.
- Cuibhreannan pearsanta air an reic airson £6,000 no barrachd, ach a-mhàin ur càr. Tha seo a' còmhdach rudan leithid seudan, dealbhan, seann rudan agus cruinneachaidhean stampaichean. Thèid rudan a tha nam pàirt de sheata a làimhseachadh còmhla.
Ma gheibh sibh maoin mar dhìleab, chan eil CGT ann aig àm a' bhàis. Nuair a reiceas sibh i an dèidh sin, 's e a cosgais dhuibh a luach air latha a' bhàis (mar as trice an luach a chaidh a chleachdadh airson Inheritance Tax).
Ma tha sibh a' fuireach san RA airson adhbharan cìse, thèid cìs a chur air buannachdan air maoin thall thairis san RA cuideachd. Leughaibh teachd-a-steach thall thairis agus Self Assessment.
Dè a tha saor
Cha phàigh sibh CGT air buannachdan bho:
- ISAs agus PEPs
- Gilts riaghaltas na RA agus Premium Bonds
- Buannachdan gill, crannchuir no pools
- Ur càr fhèin, mura do chleachd sibh e airson gnìomhachais
- Cuibhreannan le beatha ro-innseach de 50 bliadhna no nas lugha, leithid ghleocaichean, mura deach no mura b' urrainnear capital allowances a thagradh orra
- Ur prìomh dhachaigh, far a bheil Private Residence Relief a' còmhdach na h-ùine gu lèir
- Carried interest, bho 6 Giblean 2026, oir thèid cìs a chur air a-nis mar theachd-a-steach
Tha maoin a tha air a cumail ann an sgeama peinnsein clàraichte taobh a-muigh CGT cuideachd fhad 's a dh'fhanas i san sgeama.
Mar as trice cha chruthaich tiodhlacan don duine, don bhean no don chom-pàirtiche shìobhalta agaibh, no do charthannas, cìs CGT. Bho 6 Giblean 2023, faodaidh càraidean a tha a' dealachadh maoin a ghluasad eatarra gun bhuannachd suas ri trì bliadhnaichean cìse às dèidh na bliadhna a sguir iad a bhith a' fuireach còmhla, agus gun chrìoch ùine fo aonta sgaradh-pòsaidh foirmeil.
An t-sùim shaor bhliadhnail
Tha sùim shaor o chìs aig gach neach, ris an canar an t-sùim shaor bhliadhnail (annual exempt amount). Cha phàigh sibh CGT ach air buannachdan lom os a cionn.
| Bliadhna cìse | Daoine fa leth | A' mhòr-chuid de dh'urrasan |
|---|---|---|
| 2023/24 | £6,000 | £3,000 |
| 2024/25 | £3,000 | £1,500 |
| 2025/26 | £3,000 | £1,500 |
| 2026/27 | £3,000 | £1,500 |
Chan urrainnear an t-sùim shaor a ghiùlan air adhart. Tha a sùim shaor fhèin aig gach cèile agus com-pàirtiche sìobhalta, mar sin ma tha maoin aca còmhla, faodaidh dà shùim shaor a bhith rim faighinn nuair a thèid a' mhaoin a reic.
Ìrean Capital Gains Tax airson 2025/26 agus 2026/27
Do dhaoine fa leth, tha an ìre an urra ris an teachd-a-steach chìseil agaibh. Cuiribh ur buannachdan cìseil (às dèidh na suime saoire) air mullach ur teachd-a-steach chìseil:
- tha cìs aig 18% air a' phàirt a tha a' tuiteam taobh a-staigh a' bhann ìre bhunasaich nach do chleachd sibh (£37,700 airson 2026/27)
- tha cìs aig 24% air a' chòrr
Tha na h-ìrean seo a' buntainn ri gach maoin chìseil, a' gabhail a-steach togalaichean còmhnaidh, ann an 2025/26 agus 2026/27 le chèile.
| 2025/26 | 2026/27 | |
|---|---|---|
| Daoine fa leth: bann ìre bhunasach | 18% | 18% |
| Daoine fa leth: os cionn a' bhann ìre bhunasaich | 24% | 24% |
| Urrasairean agus riochdairean pearsanta | 24% | 24% |
| Business Asset Disposal Relief agus Investors' Relief | 14% | 18% |
| Carried interest | 32% | Income Tax agus National Insurance an àite CGT |
Faodar am bann ìre bhunasach agaibh a leudachadh le tabhartasan peinnsein pearsanta a chaidh a phàigheadh às dèidh cìse agus le tabhartasan Gift Aid, rud a dh'fhàgas barrachd den bhuannachd anns a' bhann 18%. Chan eil seo a' mìneachadh ach a' bhuaidh air a' chìs; airson comhairle mu pheinnsean no tasgadh, bruidhnibh ri comhairliche ionmhais le ùghdarras an FCA.
Mar a nì sibh a-mach ur buannachd
- Teachd-a-steach an reicGabhaibh na fhuair sibh airson a' chuidhteachaidh (no an luach margaidh, far a bheil sin a' buntainn).
- CosgaisThoiribh dheth na phàigh sibh airson na maoin (no a luach margaidh nuair a fhuair sibh i).
- Cosgaisean ceadaichteThoiribh dheth cìsean airson ceannach is reic (mar eisimpleir cìsean broker, laghail no àidseant thogalaichean, stamp duty) agus cosgais leasachaidhean, ach chan e càradh no cumail-suas.
- Cuiribh ri chèileDèanaibh seo airson gach maoin agus cuiribh na buannachdan ri chèile.
- CallThoiribh dheth call ceadaichte.
- Sùim shaorThoiribh dheth an t-sùim shaor bhliadhnail de £3,000.
- ÌreanCuiribh an sàs 18% agus 24% mar a chaidh a mhìneachadh gu h-àrd.
Airson earrannan san aon chompanaidh a chaidh a cheannach aig amannan eadar-dhealaichte, mar as trice cleachdaidh sibh cosgais chuibheasach na seilbh agaibh. Tha riaghailtean maidsidh sònraichte a' buntainn ma cheannaicheas sibh earrannan den aon seòrsa air an aon latha a reiceas sibh, no taobh a-staigh nan 30 latha às dèidh sin. Tha duilleag-chuideachaidh HMRC HS284 gam mìneachadh.
Àireamhan mar eisimpleir, 2026/27. Tha Anna fastaichte le tuarastal de £45,000 agus am Personal Allowance àbhaisteach de £12,570, mar sin 's e £32,430 an teachd-a-steach cìseil aice. 'S e £37,700 − £32,430 = £5,270 am bann ìre bhunasach aice nach deach a chleachdadh. Sa bhliadhna chìse, reicidh i earrannan ann an Companaidh A airson £30,000. Phàigh i £16,000 air an son agus £200 ann an cìsean malairt uile gu lèir. Reicidh i cuideachd earrannan ann an Companaidh B le call de £1,800.
| Ceum | Sùim |
|---|---|
| Buannachd air Companaidh A: £30,000 − £16,000 − £200 | £13,800 |
| Thoir dheth an call air Companaidh B | −£1,800 |
| Buannachdan lom | £12,000 |
| Thoir dheth an t-sùim shaor bhliadhnail | −£3,000 |
| Buannachdan cìseil | £9,000 |
| £5,270 × 18% | £948.60 |
| £3,730 × 24% | £895.20 |
| Capital Gains Tax | £1,843.80 |
Tha buannachdan Anna os cionn na suime saoire, mar sin feumaidh i aithris a dhèanamh orra, an dàrna cuid tro Self Assessment no tron t-seirbheis fìor-ùine.
Call
Ma chuireas sibh às ur làimh maoin airson nas lugha na na chosg i, dh'fhaodadh gum bi call ceadaichte agaibh. Gus a chleachdadh, feumaidh sibh aithris a dhèanamh air gu HMRC taobh a-staigh 4 bliadhna bho dheireadh na bliadhna cìse anns an do chuir sibh às ur làimh a' mhaoin.
Thèid call a chur an toiseach an aghaidh bhuannachdan san aon bhliadhna chìse, fiù 's ma tha sin a' caitheamh pàirt den t-sùim shaor agaibh. Thèid call nach deach a chleachdadh a ghiùlan air adhart. Chan eil call bho bhliadhnaichean roimhe air a chleachdadh ach gus ur buannachdan a thoirt sìos chun na suime saoire, agus tha an còrr ri fhaighinn fhathast airson bhliadhnaichean ri teachd.
Mar as trice chan urrainn dhuibh call air cuidhteachadh do bhall den teaghlach no do neach co-cheangailte eile a chleachdadh, ach an aghaidh bhuannachdan air cuidhteachaidhean don aon neach sin.
A' reic ur dachaigh: Private Residence Relief
Cha phàigh sibh CGT nuair a reiceas sibh ur dachaigh ma tha iad seo uile fìor:
- Bha i na h-aon dachaigh no na prìomh dhachaigh agaibh fad na h-ùine a bha i agaibh
- Cha tug sibh pàirt dhith air màl (chan eil loidsear a' cunntadh)
- Cha do chleachd sibh pàirt dhith airson gnìomhachais a-mhàin
- Tha na gàrraidhean is an talamh fo 5,000 meatair ceàrnagach uile gu lèir
Mura h-eil na cumhachan sin air an coileanadh fad na h-ùine gu lèir, dh'fhaodadh gum faigh sibh pàirt den fhaochadh. Tha na 9 mìosan mu dheireadh den t-seilbh airidh an-còmhnaidh ma bha an dachaigh na prìomh àite-còmhnaidh agaibh aig àm air choreigin. Ma tha ciorram oirbh no ma tha sibh ann an cùram còmhnaidh fad-ùine agus nach eil ach aon dachaigh agaibh, tha na 36 mìosan mu dheireadh airidh. Faodaidh cuid de dh'amannan às-làthair, mar eisimpleir ag obair air falbh, cunntadh cuideachd.
Chan eil Letting Relief ri fhaighinn ach far an robh sibh a' fuireach san dachaigh aig an aon àm ris an luchd-gabhail agaibh. Tha e cuingealaichte ri £40,000. Ma thug sibh seann dachaigh air màl, faicibh reic togalach màil.
Ciamar agus cuin a nì sibh aithris agus pàigheadh
Ma tha sibh a' fuireach san RA agus CGT ri phàigheadh, dèanaibh aithris agus pàighibh taobh a-staigh 60 latha bhon chrìochnachadh le cunntas Capital Gains Tax on UK property. Ma tha sibh ann an Self Assessment, cuiribh an reic air ur tilleadh cuideachd. Feumaidh neo-luchd-còmhnaidh aithris a dhèanamh air gach cuidhteachadh de thogalach no fearann san RA, fiù 's gun chìs ri phàigheadh.
Maoin eile: ann an Self Assessment
- Dèanaibh aithris air na buannachdan air ur tilleadh cìse.
- 'S e 31 Faoilleach às dèidh deireadh na bliadhna cìse an ceann-latha airson an tillidh air loidhne agus airson pàigheadh.
- Dèanaibh aithris cuideachd air cuidhteachaidhean far an robh an t-sùim iomlan airson an do reic sibh maoin nas motha na £50,000, fiù 's ma tha ur buannachdan taobh a-staigh na suime saoire.
- Dèanaibh aithris air call ma tha sibh airson a chleachdadh.
Maoin eile: chan ann ann an Self Assessment
- Faodaidh sibh seirbheis CGT fìor-ùine HMRC a chleachdadh.
- Dèanaibh aithris ro 31 Dùbhlachd às dèidh na bliadhna cìse agus pàighibh ro 31 Faoilleach.
- Airson buannachd a chaidh a dhèanamh ann an 2025/26: dèanaibh aithris ro 31 Dùbhlachd 2026 agus pàighibh ro 31 Faoilleach 2027.
Cumaibh clàran de sgrìobhainnean ceannach is reic, cosgaisean agus luachaidhean. Airson cryptoassets, chan eil aithisgean nan iomlaidean a' cumail sùil air a' chosgais chruinnichte (pooled cost) agaibh, mar sin feumaidh sibh na clàran agaibh fhèin. Ma tha sibh airson gun ullaich sinne an tilleadh, faicibh Self Assessment.
Na dh'atharraich o chionn ghoirid
- 6 Giblean 2024Thuit an t-sùim shaor bhliadhnail bho £6,000 gu £3,000. Thuit an ìre nas àirde airson togalaichean còmhnaidh bho 28% gu 24%.
- 30 Dàmhair 2024Dh'èirich na prìomh ìrean airson maoin eile bho 10% agus 20% gu 18% agus 24%. Bhon uair sin, tha aon phaidhir ìrean a' buntainn ri gach maoin.
- 6 Giblean 2025Dh'èirich Business Asset Disposal Relief agus Investors' Relief bho 10% gu 14%. Dh'èirich carried interest gu 32%.
- 6 Giblean 2026Dh'èirich Business Asset Disposal Relief agus Investors' Relief gu 18%. Dh'fhàg carried interest CGT agus tha e a-nis fo Income Tax agus National Insurance.
'S e carried interest an cuibhreann de phrothaidean maoin-tasgaidh a thèid a phàigheadh do mhanaidsearan maoin-tasgaidh aon uair 's gu bheil an luchd-tasgaidh air an calpa agus toradh as lugha a chaidh aontachadh fhaighinn. Tha e a' toirt buaidh sa mhòr-chuid air manaidsearan private equity agus venture capital, agus bu chòir dhaibh comhairle eòlaiche fhaighinn mun t-siostam ùr.
Ceistean cumanta
Dè an t-sùim shaor airson Capital Gains Tax ann an 2026/27?
£3,000 do dhaoine fa leth, an aon rud ri 2024/25 agus 2025/26. Chan urrainnear a ghiùlan air adhart.
A bheil an ìre eadar-dhealaichte airson togalaichean còmhnaidh?
Chan eil. Bho 30 Dàmhair 2024, tha na h-aon ìrean a' buntainn ri gach maoin: 18% taobh a-staigh a' bhann ìre bhunasaich agus 24% os a chionn.
Am pàigh mi CGT ma reiceas mi mo chàr?
Cha phàigh air ur càr pearsanta, mura do chleachd sibh e airson gnìomhachais.
Tha mo bhuannachd fo £3,000. Am feum mi innse do HMRC?
Mar as trice chan fheum. Ach ma tha sibh ann an Self Assessment agus ma reic sibh maoin airson barrachd air £50,000 uile gu lèir, feumaidh sibh aithris a dhèanamh orra. Feumaidh sibh cuideachd aithris a dhèanamh air call ma tha sibh airson a chleachdadh.
An urrainn dhomh reic a sgaoileadh thar dà bhliadhna cìse gus dà shùim shaor a chleachdadh?
Uaireannan, mar eisimpleir pàirt de sheilbh a reic sa Mhàrt agus an còrr sa Ghiblean. Airson CGT, 's e ceann-latha a' chuidhteachaidh mar as trice latha a' chùmhnaint gun chumhachan, chan e latha a' chrìochnachaidh. Airson earrannan, tha an riaghailt 30 latha a' buntainn ma cheannaicheas sibh air ais na h-aon earrannan.
Na dh'ullaicheas sibh
0 de 5 deiseil
Aon chomhairle
Cumaibh na sgrìobhainnean ceannaich, cosgaisean agus cinn-latha airson gach maoin bhon latha a cheannaicheas sibh i. Tha e duilich buannachd obrachadh a-mach bliadhnaichean an dèidh sin às an aonais, agus faodaidh HMRC iarraidh am faicinn.
Feuchaibh sibh fhèin
1. Dè an t-sùim shaor bhliadhnail do neach fa leth ann an 2026/27?
Tha i air a bhith aig £3,000 bho 2024/25.
2. Tha ur buannachd a' tuiteam os cionn ur bann ìre bhunasaich. Dè an ìre a tha a' buntainn ann an 2026/27?
18% taobh a-staigh a' bhann ìre bhunasaich nach deach a chleachdadh, 24% os a chionn, airson gach maoin.
3. Cò dhiubh seo a tha saor o CGT?
Tha gilts na RA agus Premium Bonds saor.
4. Chan eil sibh ann an Self Assessment agus rinn sibh buannachd chìseil air earrannan ann an 2025/26. Ro chuin a dh'fheumas sibh aithris a dhèanamh oirre tron t-seirbheis fìor-ùine?
Dèanaibh aithris ro 31 Dùbhlachd às dèidh na bliadhna cìse agus pàighibh ro 31 Faoilleach.
Lagh agus stòran
- GOV.UK: Capital Gains Tax rates and allowancesSuimean saora agus ìrean a rèir bliadhna
- GOV.UK: Capital Gains TaxSealladh farsaing, cò air a phàigheas sibh i, call, aithris
- GOV.UK: Report and pay your Capital Gains TaxAn t-seirbheis fìor-ùine
- GOV.UK: Capital Gains Tax on UK propertyAn aithris is am pàigheadh 60 latha
- GOV.UK: Tax when you sell your homePrivate Residence Relief
- GOV.UK: Capital Gains Tax on personal possessionsAn riaghailt £6,000 agus rudan saora
- GOV.UK: CryptoassetsCuin a thèid cìs a chur air cuidhteachaidhean crypto
- GOV.UK: Separation and divorceGluasadan eadar cèile a tha a' dealachadh
- HMRC HS284: Shares and Capital Gains TaxRiaghailtean maidsidh earrannan
- Taxation of Chargeable Gains Act 1992Am prìomh lagh
Tha an stiùireadh seo a' mìneachadh nan riaghailtean sa chumantas mar a bha iad air 9 Dàmhair 2026. Chan e comhairle airson ur suidheachaidh fhèin a th' ann. Bidh riaghailtean agus ìrean ag atharrachadh.
